धर्म
ଧନତେରସ୍ କେବେ, ୬ ନା ୭ ନଭେମ୍ବର? ଜାଣନ୍ତୁ ସଠିକ୍ ତାରିଖ, ସୁନା-ରୁପା କିଣିବାର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ପୂଜାବିଧି
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଧନତେରସ୍ ପାଇଁ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହେଲାଣି ବଜାର। ସୁନା, ରୁପା, ଗହଣାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବାସନକୁସନ ଦୋକାନରେ ଜମିଲାଣି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଭିଡ଼। ଧନତେରସ୍ରେ ନୂଆ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା ଶୁଭ ବୋଲି ରହିଛି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ। ତେବେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ପର୍ବକୁ ନେଇ ତାରିଖରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ। ନଭେମ୍ବର ୬ ନା ୭, କେଉଁ ଦିନ ପାଳନ ହେବ ଧନତେରସ୍? କେତେବେଳେ ରହିଛି ସୁନା ଓ ରୁପା କିଣିବାର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ? ଜାଣନ୍ତୁ ପୂଜାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି।
୬ ନଭେମ୍ବରରେ ଧନତେରସ୍, ଜାଣନ୍ତୁ ତିଥି
ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ, କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖ ଶୁକ୍ରବାର ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୯ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ୪୫ ମିନିଟ୍ରେ ଶେଷ ହେବ। ଉଦୟ ଓ ପ୍ରଦୋଷ କାଳର ମାନ୍ୟତାକୁ ଆଧାର କରି ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ଧନତେରସ୍ ପାଳନ କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଏହି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ୪୯ ମିନିଟ୍ରୁ ରାତି ୮ଟା ୨୩ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୋଷ କାଳ ରହିବ। ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
ସୁନା, ରୁପା କିଣିବାକୁ ୩ଟି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
ଧନତେରସ୍ରେ କିଣାକିଣି ପାଇଁ ତିନୋଟି ଶୁଭ ସମୟ ରହିଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ପ୍ରଥମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ସକାଳ ୮ଟା ୧୬ରୁ ୯ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍।
ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ଦିନ ୧୧ଟା ୪୮ରୁ ୧୨ଟା ୫୬ ମିନିଟ୍।
ତୃତୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ୨ରୁ ରାତି ୭ଟା ୫୮ ମିନିଟ୍।
ଏହି ଶୁଭ ସମୟରେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ସୁନା, ରୁପା, ବାସନକୁସନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୂଆ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିପାରିବେ।
କାହିଁକି ପାଳନ ହୁଏ ଧନତେରସ୍?
ଧନତେରସ୍ ପାଳନ ପଛରେ ରହିଛି ପୌରାଣିକ କଥା। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଅମୃତ କଳସ ଧରି ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ବୈଦ୍ୟ ତଥା ଆୟୁର୍ବେଦର ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର ଦେବତା କୁବେର ଏବଂ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା କରାଯାଏ।
କେମିତି କରିବେ ଧନତେରସ୍ ପୂଜା?
ଧନତେରସ୍ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ।
୧. ପୂଜାସ୍ଥଳକୁ ସଫା କରି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଭଗବାନ କୁବେର ଓ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ଫଟୋ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।
୨. ଘିଅ ଦୀପ ଜଳାଇ ଧୂପ, ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
୩. ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ ଧଳା ମିଠା ଏବଂ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ମିଠା ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ।
୪. 'ଓଁ ହ୍ରୀଂ କୁବେରାୟ ନମଃ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତୁ।
ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଧନତେରସ୍ରେ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ଧନତେରସ୍ରେ କିଣାକିଣି କିମ୍ବା ପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପଞ୍ଜିକା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଯାଞ୍ଚ କରିନିଅନ୍ତୁ।
୬ ନଭେମ୍ବରରେ ଧନତେରସ୍, ଜାଣନ୍ତୁ ତିଥି
ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ, କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖ ଶୁକ୍ରବାର ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୯ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ୪୫ ମିନିଟ୍ରେ ଶେଷ ହେବ। ଉଦୟ ଓ ପ୍ରଦୋଷ କାଳର ମାନ୍ୟତାକୁ ଆଧାର କରି ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ଧନତେରସ୍ ପାଳନ କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଏହି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ୪୯ ମିନିଟ୍ରୁ ରାତି ୮ଟା ୨୩ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୋଷ କାଳ ରହିବ। ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
ସୁନା, ରୁପା କିଣିବାକୁ ୩ଟି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
ଧନତେରସ୍ରେ କିଣାକିଣି ପାଇଁ ତିନୋଟି ଶୁଭ ସମୟ ରହିଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ପ୍ରଥମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ସକାଳ ୮ଟା ୧୬ରୁ ୯ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍।
ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ଦିନ ୧୧ଟା ୪୮ରୁ ୧୨ଟା ୫୬ ମିନିଟ୍।
ତୃତୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ୨ରୁ ରାତି ୭ଟା ୫୮ ମିନିଟ୍।
ଏହି ଶୁଭ ସମୟରେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ସୁନା, ରୁପା, ବାସନକୁସନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୂଆ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିପାରିବେ।
କାହିଁକି ପାଳନ ହୁଏ ଧନତେରସ୍?
ଧନତେରସ୍ ପାଳନ ପଛରେ ରହିଛି ପୌରାଣିକ କଥା। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଅମୃତ କଳସ ଧରି ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ବୈଦ୍ୟ ତଥା ଆୟୁର୍ବେଦର ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର ଦେବତା କୁବେର ଏବଂ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା କରାଯାଏ।
କେମିତି କରିବେ ଧନତେରସ୍ ପୂଜା?
ଧନତେରସ୍ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ।
୧. ପୂଜାସ୍ଥଳକୁ ସଫା କରି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଭଗବାନ କୁବେର ଓ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ଫଟୋ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।
୨. ଘିଅ ଦୀପ ଜଳାଇ ଧୂପ, ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
୩. ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ ଧଳା ମିଠା ଏବଂ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ମିଠା ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ।
୪. 'ଓଁ ହ୍ରୀଂ କୁବେରାୟ ନମଃ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତୁ।
ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଧନତେରସ୍ରେ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ଧନତେରସ୍ରେ କିଣାକିଣି କିମ୍ବା ପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପଞ୍ଜିକା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଯାଞ୍ଚ କରିନିଅନ୍ତୁ।