કચ્છના નલિયા વિસ્તારમાં જમ્પ સ્ટાર્ટ ટેકનીકથી જન્મેલ નર ઘોરાડનું સફળ સંરક્ષણ

કચ્છના પશ્ચિમ વન વિભાગ માટે ગૌરવપૂર્ણ સિદ્ધિ તરીકે 21 મે 2026 ના રોજ નલિયા વિસ્તારના ઘાસમેદાનમાં જમ્પ સ્ટાર્ટ ટેકનીક દ્વારા ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ (ઘોરાડ)નું નર બચ્ચું જન્મેલું છે. વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા 24 મે 2026 ના રોજ કુદરતી આવાસમાં પ્રથમ વખત બચ્ચું નિરીક્ષિત કરવામાં આવ્યું અને ત્યારબાદ 150 દિવસથી વધુ સમય સુધી સ્વતંત્ર રીતે જીવિત રહી શક્યું છે.

વાઇલ્ડલાઇફ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ ઇન્ડિયા (WII)ના નિષ્ણાતોએ બચ્ચાની શારીરિક લાક્ષણિકતાઓ જેમ કે માથાના ઉપરના ભાગમાં રાખોડી પીંછાનો અભાવ, ઘેરો કાળો રંગ, જાડી ગરદન અને પગની રચના આધારે તેને નર તરીકે ઓળખી છે. આ નર ઘોરાડનું નિર્માણ અને સ્વતંત્રતા પ્રજાતિના પુનઃસ્થાપન માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાય છે.

ઘોરાડની વસતિ અત્યંત ઓછી હોવાથી દરેક સફળતાપૂર્વક જીવિત થયેલ બચ્ચું પ્રજાતિની ટકાઉપણામાં યોગદાન આપે છે. આ પક્ષી મુખ્યત્વે ખુલ્લા ઘાસમેદાનોમાં તીડ, ભમરા અને અન્ય કીટકોનું ખોરાક લે છે, જેનાથી કુદરતી સંતુલન જાળવવામાં મદદ મળે છે. તેના સાથે બીજ અને વિવિધ વનસ્પતિજન્ય ખોરાકનું સેવન પણ થાય છે, જે ઘાસમેદાનોની ઇકોસિસ્ટમને સમૃદ્ધ બનાવે છે.

કચ્છમાં હાથ ધરાયેલા આ વૈજ્ઞાનિક પ્રયાસો ઘોરાડ સંરક્ષણની દિશામાં નવું કિરણ બની છે અને ભવિષ્યમાં પ્રજાતિ પુનઃસ્થાપન માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર પૂરું પાડશે.