ફ્લાઇંગ ઓફિસર તનુષ્કા સિંહ: ભારતીય વાયુસેનાના જગુઆર સ્કવોડ્રનમાં તૈનાત થનાર પ્રથમ મહિલા અધિકારી

ભારતીય વાયુસેનાના જગુઆર સ્કવોડ્રનમાં માર્ચ 2025 થી એક મહિલા અધિકારીની તૈનાતી કરવામાં આવી છે, જે આ વિમાનના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત બન્યું છે. ફ્લાઇંગ ઓફિસર તનુષ્કા સિંહ, જેમણે મણિપાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજીમાંથી અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ વાયુસેનામાં જોડાયા હતા, હવે આ પડકારરૂપ લડાયક વિમાનના કોકપિટમાં સ્થાન મેળવનાર પહેલી મહિલા બન્યા છે.

જગુઆર, જેને 'શમશેર' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે 1979 થી ભારતીય વાયુસેનાની સેવા આપી રહ્યું છે. આ એક ડીપ-પેનેટ્રેશન સ્ટ્રાઇક એરક્રાફ્ટ છે જે દુશ્મનના વિસ્તારમાં ખૂબ જ ઓછી ઊંચાઈએ અને અત્યંત ઝડપે ઘૂસણખોરી કરવા, રડારની પકડથી બચવા અને લક્ષ્ય પર હુમલો કરવા માટે જાણીતું છે. તેના ઓછી તાકાતવાળા એન્જિનો અને ભારે લોડને કારણે તેનું ટેકઓફ પણ ખૂબ જ પડકારજનક માનવામાં આવે છે. ઘણા દેશોએ આ વિમાનને દાયકાઓ પહેલાં નિવૃત્ત કરી દીધું છે, પરંતુ ભારતે તેને જાળવી રાખી, અપગ્રેડ કર્યું છે અને આજે પણ તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.

જગુઆર સ્કવોડ્રનમાં પોસ્ટિંગ એ માત્ર એક નિયુક્તિ નથી, પરંતુ એક મોટી જવાબદારી છે. ભૂલની ખૂબ ઓછી ગુંજાઇશ ધરાવતા આ વિમાનને ઉડાડવા માટે ઉચ્ચ કૌશલ્ય અને સાહસની જરૂર પડે છે. 2016માં ભારતીય વાયુસેનાએ મહિલાઓને ફાઇટર સ્ટ્રીમમાં સામેલ કર્યાના લગભગ એક દાયકા પછી, તનુષ્કા સિંહની જગુઆર સ્કવોડ્રનમાં કાયમી તૈનાતી એ મહિલા પાઇલટ્સ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે.

ફ્લાઇંગ ઓફિસર તનુષ્કા સિંહ ભારતના પ્રથમ મહિલા ફાઇટર પાઇલટ નથી, પરંતુ તેમણે એવા વિમાન સુધી પહોંચ બનાવી છે જેને ઉડાડવું પોતાનામાં જ એક મોટો પડકાર છે. આ સિદ્ધિ દર્શાવે છે કે કેટલાક દરવાજા ફક્ત એટલા માટે બંધ નથી રહેતા કે તેમને ખોલવા મુશ્કેલ છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ આવે છે, કોકપિટમાં બેસે છે, એન્જિન સ્ટાર્ટ કરે છે, ત્યારે તે સાબિત કરી દે છે કે આકાશ કોઈ એક માટે નથી.