Weather
2027માં ગરમી તમામ રેકોર્ડ તોડશે, 1950 બાદ સૌથી ઘાતક અલ નીનોની ચેતવણી
શિયાળો પૂરો થયા બાદ આવનારી ગરમી આ વખતે લોકોને ભારે પરેશાન કરી શકે છે. વર્ષ 2027માં તાપમાનના જૂના તમામ રેકોર્ડ તૂટવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. અમેરિકાની હવામાન એજન્સી નેશનલ ઓશનિક એન્ડ એટમોસ્ફેરિક એડમિનિસ્ટ્રેશન (NOAA)એ 1950 પછીના સૌથી શક્તિશાળી અલ નીનોની ચેતવણી આપી છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રશાંત મહાસાગરમાં અલ નીનોની સ્થિતિ સતત ગંભીર બની રહી છે અને 2027ના જાન્યુઆરીથી માર્ચ દરમિયાન પણ તે અત્યંત મજબૂત સ્થિતિમાં રહી શકે છે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, આ અલ નીનો 1950 પછીનો સૌથી શક્તિશાળી સાબિત થઈ શકે છે. તેની અસરથી ભૂમધ્યરેખીય પ્રશાંત મહાસાગરની સપાટીના તાપમાનના જૂના રેકોર્ડ તૂટી શકે છે. આ ફેરફારની અસર વિશ્વભરના હવામાન ચક્ર પર જોવા મળી શકે છે.
અલ નીનોના રેકોર્ડ તોડવાની 60 ટકા શક્યતા
NOAAના તાજેતરના આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર અને નવેમ્બરથી જાન્યુઆરીના સમયગાળા દરમિયાન અલ નીનો 1950 પછીના તમામ રેકોર્ડ તોડી શકે તેવી શક્યતા લગભગ 60 ટકા સુધી પહોંચી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સમુદ્રની સપાટીનું સરેરાશ તાપમાન સામાન્ય કરતાં 2.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ કે તેથી વધુ વધી શકે છે. ઓક્ટોબર મહિનાથી જ ભૂમધ્યરેખીય પ્રશાંત મહાસાગરના પશ્ચિમી વિસ્તારોમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં 4 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ નોંધાઈ રહ્યું છે. 1950ના દાયકામાં આંકડાઓની નોંધણી શરૂ થયા પછી પહેલીવાર આટલો મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO)એ પણ આ વર્ષે ઓક્ટોબરમાં તાપમાન અસાધારણ સ્તરે પહોંચવાની આશંકા વ્યક્ત કરી હતી.
શું છે અલ નીનો અને કેવી રીતે બદલાય છે હવામાન?
અલ નીનો એક કુદરતી હવામાન સંબંધિત ઘટના છે. તેમાં પ્રશાંત મહાસાગરના ભૂમધ્યરેખીય વિસ્તારમાં સમુદ્રનું પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ થાય છે. આ ઘટના અલ નીનો સાઉથર્ન ઓસિલેશન (ENSO) ચક્રના ત્રણ તબક્કામાંથી એક છે. જ્યારે નિનો 3.4 વિસ્તારમાં સમુદ્રની સપાટીનું સરેરાશ તાપમાન સતત ત્રણ મહિના સુધી સામાન્ય કરતાં 0.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ રહે છે, ત્યારે અલ નીનોની સ્થિતિ જાહેર કરવામાં આવે છે.
અલ નીનોની અસરથી ક્યાંક દુષ્કાળ તો ક્યાંક પૂરનું જોખમ
અલ નીનોની અસર માત્ર સમુદ્રના તાપમાન સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી. તેના કારણે દુનિયાભરના હવામાન ચક્રમાં મોટા ફેરફાર થઈ શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ પડે છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત તાપમાનમાં ઝડપથી વધારો થવાની સાથે ગરમી અને લૂનું પ્રમાણ વધી શકે છે. જંગલોમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓમાં પણ વધારો થવાનું જોખમ રહે છે. આમ, 2027માં અલ નીનોની સંભવિત અસરને કારણે દુનિયાના અનેક વિસ્તારોમાં હવામાનની સ્થિતિ પડકારજનક બની શકે છે. ખાસ કરીને તાપમાન, વરસાદ અને ગરમીના બદલાતા વલણ પર હવામાન એજન્સીઓની નજર રહેશે.
અલ નીનોના રેકોર્ડ તોડવાની 60 ટકા શક્યતા
NOAAના તાજેતરના આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર અને નવેમ્બરથી જાન્યુઆરીના સમયગાળા દરમિયાન અલ નીનો 1950 પછીના તમામ રેકોર્ડ તોડી શકે તેવી શક્યતા લગભગ 60 ટકા સુધી પહોંચી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સમુદ્રની સપાટીનું સરેરાશ તાપમાન સામાન્ય કરતાં 2.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ કે તેથી વધુ વધી શકે છે. ઓક્ટોબર મહિનાથી જ ભૂમધ્યરેખીય પ્રશાંત મહાસાગરના પશ્ચિમી વિસ્તારોમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં 4 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ નોંધાઈ રહ્યું છે. 1950ના દાયકામાં આંકડાઓની નોંધણી શરૂ થયા પછી પહેલીવાર આટલો મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO)એ પણ આ વર્ષે ઓક્ટોબરમાં તાપમાન અસાધારણ સ્તરે પહોંચવાની આશંકા વ્યક્ત કરી હતી.
શું છે અલ નીનો અને કેવી રીતે બદલાય છે હવામાન?
અલ નીનો એક કુદરતી હવામાન સંબંધિત ઘટના છે. તેમાં પ્રશાંત મહાસાગરના ભૂમધ્યરેખીય વિસ્તારમાં સમુદ્રનું પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ થાય છે. આ ઘટના અલ નીનો સાઉથર્ન ઓસિલેશન (ENSO) ચક્રના ત્રણ તબક્કામાંથી એક છે. જ્યારે નિનો 3.4 વિસ્તારમાં સમુદ્રની સપાટીનું સરેરાશ તાપમાન સતત ત્રણ મહિના સુધી સામાન્ય કરતાં 0.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ રહે છે, ત્યારે અલ નીનોની સ્થિતિ જાહેર કરવામાં આવે છે.
અલ નીનોની અસરથી ક્યાંક દુષ્કાળ તો ક્યાંક પૂરનું જોખમ
અલ નીનોની અસર માત્ર સમુદ્રના તાપમાન સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી. તેના કારણે દુનિયાભરના હવામાન ચક્રમાં મોટા ફેરફાર થઈ શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ પડે છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત તાપમાનમાં ઝડપથી વધારો થવાની સાથે ગરમી અને લૂનું પ્રમાણ વધી શકે છે. જંગલોમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓમાં પણ વધારો થવાનું જોખમ રહે છે. આમ, 2027માં અલ નીનોની સંભવિત અસરને કારણે દુનિયાના અનેક વિસ્તારોમાં હવામાનની સ્થિતિ પડકારજનક બની શકે છે. ખાસ કરીને તાપમાન, વરસાદ અને ગરમીના બદલાતા વલણ પર હવામાન એજન્સીઓની નજર રહેશે.